زندگی مسیری ست پر پیچ و خم که همواره ما را به انتخاب کردن سوق می دهد. انتخاب هایی که بر سرنوشت ما تأثیراتی کوچک و بزرگ دارند و ما را مستلزم به پرداخت هزینه می کنند. گاهی سنگین. یکی از این انتخاب ها، انتخاب رشته کنکور است. انتخابی که همه ی ما در زندگی مان یا انجام اش داده ایم یا انجام اش خواهیم داد.

انتخاب رشته کنکور سراسری و شعری از رابرت فراست

هر بار دانش آموز جدیدی را می بینم که می خواهد انتخاب رشته کنکور سراسری کند، به فکر فرو می روم. یا بهتر بگویم، انتخاب رشته کنکور مرا به یاد شعری از رابرت فراست، شاعر انگلیسی می اندازد .فراست در یکی از شعرهایش به نام "راه نرفته" از مردی حرف می زند که بر سر یک دو راهی مانده است. یک مخصمه. دوراهی ای شبیه به دوراهی هایی که همه ی ما در موقعیت های مختلف زندگی، از جمله انتخاب رشته سراسری، تجربه کرده ایم.

مرد پیش رویش دو راه می بیند، بسیار شبیه به هم. او مردد مانده که کدام را انتخاب کند. ساعتی به هر دو راه خیره می ماند و به پیامدهای انتخابش می اندیشد. اگر این راه را بروم چه می شود؟ اگر آن یکی را بروم چه خواهد شد؟ یکی از راه ها به نظر می رسد که مال روست و جای پای آدم دارد. ایمن به نظر می رسد. آدم های دیگری هم در این موقعیت بوده اند و این مسیر را انتخاب کرده اند. مرد قوت قلب می گیرد.  همان راه را انتخاب می کند و دیگر پشت سرش را نگاه نمی کند.

سال ها بعد  او اما به راه نرفته فکر می کند و اینکه اگر از آن راه می گذشت، چه می شد؟  اصلا نام شعر را خاطرتان مانده؟ راه نرفته. او به راهی که نرفته می اندیشد. اما دیگر زمان گذشته است و او نمی تواند به عقب برگردد. یک انتخاب و یک سرنوشت. همین. مرد یک انتخاب کرد و همان سرنوشتش را از سر نوشت.

حکایت رابرت فراست، حکایت زندگی تحصیلی همه ی ماست. همه ی ما دانش آموزان و دانشجویانی که در ایران بزرگ شده ایم و سال های نوجوانی خود را همه با اضطراب و البته شوق کنکور گذرانده ایم. و بعد انتخاب کرده ایم. "اگر به جای دانشگاه آزاد، در انتخاب رشته ی کنکور، دانشگاه سراسری می رفتم چه؟" یکی از ما در خلوت به خود می گوید. "اگر به جای انتخاب رشته ی تجربی، ریاضی می خواندم چه؟" یکی دیگرمان. "اگر با انتخاب رشته ی اصولی دانشگاه ام را و رشته ام را تعیین می کردم چه؟" و دوباره یکی دیگر. این ها همه شبیه حسرت های همان مرد مسافری ست که فراست از او حرف می زند.

اما شعر فراست یک نکته دارد. اجازه بدهید دوباره تکرار کنم: یک انتخاب و یک سرنوشت. مرد سرنوشت اش را پذیرفته است و می داند که نمی تواند دیگر برگردد. پس پیش می رود. او زندگی ای را که خود انتخاب کرده، زندگی می کند. هم انتخاب خود را می پذیرد و هم همهی مسئولیت های انتخاب خودش را.

شاید این تنها کاری ست که ما هم بعد از انتخاب رشته کنکور باید انجام دهیم. یک انتخاب و یک سرنوشت.

 

 

در این مقالع به بررسی استراتژی ساده برای افزایش اعتماد به نفس کودکان می پردازیم. هدف شما به عنوان پدر و مادر این است مطمئن باشید كه فرزندتان غرور و احترام به خود را در درون خود و همين طور ايمان به توانايي خود در مقابله با چالش هاي زندگي را رشد داده است. این مطلب را از سایت کانون برای شما تهیه کرده ایم.

به فرزند خود عشق بورزید

اعتماد به نفس فرزندان وقتي شكوفا مي شود كه نوعي علاقه بي قيد و شرط را ببيند، عشقي كه مي گويد «دوستت دارم، هركه باشي و هرچه انجام بدهي». وقتي كودكتان را صرف نظر از توانايي ها و مشكلاتش مي پذيريد، به او بيشترين كمك را مي كنيد. بنابراين،به فرزند خود عشق بورزید. به او بگوييد كه چقدر دوستش داريد. وقتي مجبوريد که به او تذكر دهید، به او بفهمانيد تذكر شما در مورد رفتارش است و نه خود او.

توجه کردن را فراموش نکنید

یک زمان مشخص برای توجه کردن به فرزندتان تعیین کنید. توجه کردن به احساس اعتماد به نفس كودك شما كمك مي كند چون به او اين پيغام را مي دهد كه شما فكر مي كنيد او مهم و ارزشمند است. حتما نبايد وقت زيادي باشد؛ فقط چند لحظه كه وقتي مي خواهد با شما حرف بزند، توجه کامل خود را به او بدهید. جواب سوالش را بدهيد. با او ارتباط چشمي برقرار كنيد تا معلوم باشد كه واقعا داريد به چيزي كه مي گويد گوش مي دهيد. اگر وقتتان كم است، بدون ناديده گرفتن نيازهايش اين نكته را به او بگوييد.

محدودیت گذاری کنید

چند قانون منطقي براي كودك خود وضع كنيد. مثلا، اگر به او مي گوييد كه موقع دوچرخه سواري در خيابان بايد كلاه سرش بگذارد، اجازه ندهيد بدون كلاهش از خانه خارج شود. اگر بداند كه بعضي قوانين خانوادگي بسیار جدی و محکم هستند، احساس امنيت بيشتري مي كند و به زودي بر طبق انتظارات شما زندگي خواهد كرد. فقط بكوشيد واضح و باثبات باشيد.

از ريسك كردن هاي سالم استقبال كنيد

كودكتان را به تجربه چيزي تازه، مثل خوردن غذايي متفاوت، يافتن دوستان تازه، تشويق كنيد. با اين كه هميشه احتمال شكست وجود دارد اما بدون ريسك كردن موفقيت هم به دست نمي آيد. پس به كودك خود اجازه تجربه هاي كم خطر را بدهيد و در مقابل تقاضاهاي او در دخالت ها مقاومت كنيد.مثلا سعي نكنيد به محض اين كه از خواندن كلمه اي دشوار احساس ياس كرد، او را «نجات» دهيد. پريدن وسط كار او و گفتن اين كه «خودم مي كنم» او را وابسته بار مي آورد و اعتماد به نفس او را كم مي كند.

بگذارید اشتباه کند

يك جنبه حق انتخاب دادن و خطر پذيري اين است كه كودكتان در معرض اشتباه قرار مي گيرد. اين ها درسهاي باارزشي براي اعتماد به نفس كودكتان هستند. بنابراين اگر كودكتان با وقت تلف كردن در اتاق خوابش از اتوبوس مدرسه جا مانده است، او را تشويق كنيد كه بينديشد دفعه بعد چطور رفتار كند بهتر است. به اين ترتيب اعتماد به نفسش صدمه نمي بيند و خواهد فهميد كه گاهي مي شود اشتباه كرد. 

بابت اتفاق های مثبت او را تشویق کنید

همه تشویق شدن را دوست دارند، بنابراين سعي كنيد کار های خوبي را كه فرزندتان در روز انجام مي دهد با صداي بلند اعلام كنيد. مثلا به پدرش بگوييد « امروز همه تكاليفش را سريع انجام داد». با اين كار او را در معرض تحسين خود و پاسخ دلگرم كننده پدرش قرار مي دهيد. واضح و مشخص بيان كنيد. اين درک انجام كار و ارزش فردي را در او بالا مي برد و به او اجازه مي دهد دقيقا بداند چه كاري را درست انجام داده است.

حرف هایش را بشنوید

اگر فرزندتان نياز به حرف زدن دارد، پیش او بشینید و به چيزي كه براي گفتن دارد خوب گوش دهيد. او نياز دارد احساس كند كه افكارش، احساساتش، خواسته ها و نظراتش مهم هستند. به او كمك كنيد. با پذيرفتن احساساتش بدون قضاوت درباره آن ها، به احساسات او اعتبار مي بخشيد و نشان مي دهيد كه براي چيزي كه مي خواهد بگويد ارزش قايليد. اگر احساسات خودتان را با او سهيم كنيد مثلا اگر بگوييد:«من نگران مامان بزرگم. خيلي مريضه»، او هم در بيان احساسات خودش اعتماد به نفس پيدا مي كند.

فرزند خود را مقایسه نکنید

مقایسه کردن فقط كودكتان را به ياد مشكلاتش مي اندازد و در او احساس خجالت، حسادت و رقابت را زنده مي كند. حتي مقايسه هاي مثبت مثل «تو بهترين بازيكني» هم مخرب اند چون كودك به سختي مي تواند هميشه بر طبق اين تصوير خود را بسازد. اگر بگذاريد كودكتان بداند كه او را به خاطر منحصر به فرد بودنش تحسين مي كنيد، او هم ارزش بيشتري براي خودش قايل مي شود.

تشویق کردن را فراموش نکنید

هر كودكي نياز به شكلي از حمايت از جانب عزيزانش دارد كه پيغام مي دهند. تفاوتي بين تحسين و تشويق هست. تحسين پاداش به انجام كار است، در حالي كه تشويق پاداش به فرد است. تحسين ممكن است به كودك بفهماند كه تنها وقتي «خوب» است كه كاري را درست انجام داده باشد. از سوي ديگر، تشويق به رسميت شناختن تلاش است. تحسين بيش از اندازه اعتماد به نفس را خدشه دار مي كند چون فشاري براي انجام كار و نياز مداومي به تاييد ديگران ايجاد مي كند. بنابراين تحسين را كناري بگذاريد و آزادانه او را تشويق كنيد؛ اين به كودكتان كمك مي كند تا با احساس خوبي نسبت به خود رشد پيدا كند.

بسیار زیاد مشاهده می شود که داوطلبان کنکور از پایین بودن ساعت مطالعه خود ناراضی هستند و با اینکه ساعت زیادی از شبانه روز را به عنوان درس خواندن در اتاق سپری می کنند، ساعت مطالعه شان از حد مورد انتظار خیلی کمتر است.
در این مقاله ، راه ها و همچنین موانع افزایش واقعی ساعت مطالعه آورده شده است. شاید بپرسید کلمه (افزایش واقعی ) یعنی چه؟ همان طور که اشاره شد بسیاری از داوطلبان فقط ساعاتی که کتاب در دست میگیرند و یا به کتابخانه یا اتاق مطالعه خود می روند را افزایش می دهند و در واقع مطالعه آنها هیچ افزایشی نمی یابد .منظور از افزایش ساعت مطالعه ، افزایش ساعت مطالعه مفید شما است.
به همین منظور در ابتدا عواملی که ساعت مطالعه شما را کاهش می دهد بررسی می کنیم. زیرا اول شما باید این عوامل مخرّب را شناسایی کرده و با آنها مقابله کنید.

عوامل کاهش دهنده ساعت مطالعه

1) عدم برنامه ریزی یا برنامه ی ناصحیح

 برخی از دانش آموزان برای مطالعه و درس خواندن برنامه ریزی نمی کنند و صبح که از خواب بیدار میشوند تصمیم میگیرند که مثلا فلان درس را بخوانند. در این حالت به دلیل سردرگمی و نداشتن نظم، ساعات زیادی را هدر میدهند. در بعضی موارد هم برنامه ریزی نادرست است که باعث این امر میشود. برای مثال در برنامه خود ، خواندن کامل و جزء به جزء یک فصل را در تمام روز معین میکنند. این نوع برنامه ریزی به دلیل نداشتن تنوع در طول روز، بسیار خسته کننده است و داوطلب از درس زده و دلسرد شده و تمایلی به خواندن آن نشان نمی دهد و سبب میشود تا وقت زیادی را هدر دهد.

2) تفریط و افراط

 بسیاری از داوطلبان با سطح خوب و قوی ، دچار مشکل افراط و تفریط (کامل گرایی) هستند. به اینگونه که برای مثال داوطلبی تصمیم میگیرد که هر روز مطالعه خود را از ساعت 7 شروع کرده و تا آخر شب 14 ساعت درس بخواند. اما وقتی صبح از موعد مقرر دیرتر بلند میشود و به این نتیجه میرسد که تا آخر شب نمیتواند 14 ساعت مطالعه کند ،تصمیم میگیرد کل روز را از مطالعه صرف نظر کرده و روز بعد با یک شروع بهتر کار خود را آغاز کند.

3)درگیر مسائل حاشیه ای

 برخی از داوطلبان گاهی آنقدر خود را درگیر حواشی و ابزارهای آموزشی و مشاوره ای میکنند که اصل موضوع، یعنی کنکور و موفقیت در آن را تغریبا از یاد می برند و فراموش میکنند که کلاسها ، مشاوره ها و … فقط ابزاری هستند تا شما را به هدف خود که همان کسب نتیجه در کنکور سراسری است برساند. برای مثال چون مشاور x رتبه های تک رقمی داشته ، حتما مشاور شما هم باید باشد. یا درگیر شدن به این وسواس که دوستتان در کلاسی که ثبت نام کرده است از کلاس شما بهتر است و یا در خرید کتاب و مسائلی از این دست. باید دقت داشته باشید که توجه بیش از حد به این مسائل سبب میشود تا شما زمان زیادی را بیهوده هدر دهید.

4) افکار مخرب و استرس های بی مورد

 بعضی از دانش آموزان حین درس خواندن مدام به این فکر می کنند که دو ماه دیگر باید چه چیزهایی را خوانده باشند، یا سر جلسه کنکور قرار است چه اتفاقی برایشان بیفتد و چه چیزی در انتظار آنهاست. برخی هم مدام درگیر استرس این هستند که به هدف ، رتبه و دانشگاه دلخواهشان نرسند.
5) دشمنان وقت (گوشی موبایل ، تلویزیون )

 این مشکل را نه تنها دانش آموزان بلکه افراد دیگر نیز دارند و وقت بسیاری را صرف گوشی و یا تماشای تلویزیون میکنند. حتما پیش آمده که گوشی را دست میگیرید و یا پای تلویزیون می نشینید و قصد دارید فقط مدت کوتاهی را صرف آن کنید ولی یکدفعه به خود می آیید و متوجه میشوید که ساعتها گذشته و شما همچنان سرگرم آن هستید. در این حالت ممکن است از اینکه چند ساعت را هدر داده اید استرس بگیرید و بقیه آن روز را هم تمرکز نداشته باشید.

 حالا بعد از شناختن عوامل کاهش دهنده مطالعه و مقابله با آنها، راه های افزایش ساعت مطالعه را با هم مرور میکنیم 

1-افزایش باید تدریجی باشد 

حتما باید این موضوع را جدی بگیرید که افزایش ساعت مطالعه شما باید تدریجی و با شیب ملایم باشد. برای مثال اگر شما روزانه 4 ساعت مطالعه می کنید، نباید آن را یکباره به 7 یا 8 ساعت افزایش دهید . ممکن است این فکر را بکنید که زمان کمی دارید و با این کار میتوانید زودتر درس ها را به اتمام برسانید؛ این باور اشتباه است زیرا در اینصورت نه تنها موفق به انجام آن نخواهید شد ، بلکه پس از مدت کوتاهی ، از مطالعه دلسرد شده و یأس و فشار روحی سراغ شما می آید و باعث میشود حتی ساعت مطالعه قبلی خود را نیز نداشته باشید.
نگرانی و استرس بی مورد را از خود دور کنید وبا اعتماد به نفس ساعت مطالعه خود را تدریجی اما برنامه ریزی شده و منظم افزایش دهید. مثلا ابتدا 4 ساعت را به 30/4 ،سپس 5 و به همین طریق ادامه دهید تا به میزان مطلوب و دلخواه خود برسید.

2-جاهای خالی در برنامه تان را بشناسید 

منظور این است که اگر شما از صبح تا شب 4 ساعت مطالعه داشته باشید اما زمان استراحتتان به نسبت زیاد باشد، این 4 ساعت را فشرده و منظم کنید و با استراحت های 15 الی 20 دقیقه ای ، از صبح تا ظهر 4 ساعت را کامل کنید و بعد از ظهر تا شب را بیکار خواهید بود و میتوانید به کار های دلخواهتان برسید. با این کار متوجه خواهید شد که در طول روز چه قدر زمان خالی داشته اید و هدر می دادید. بعد از اینکه این تفکر در شما شکل گرفت ،ر کم کم ساعت مطالعه خود را افزایش دهید.

3-برنامه خود را در اولین فرصت اجرا کنید 

یکی از معضلاتی که داوطلبان با آن روبرو هستند این است که مدام درس خواندنشان را به تاخیر می اندازند و خود را سرگرم چیزهای بیهوده می کنند. برای مثال پس از خوردن نهار و استراحت (ساعت2)،”سراغ مطالعه نمیروند و میگویند وقت زیاد است از ساعت 3 شروع میکنم. ساعت 3 نیز گرم دیدن تلویزیون و یا گوشی میشوند و همین طور درس خواندن را به تاخیر می اندازند تا اینکه به اینصورت بسیاری از وقت خود را تلف میکنند و موفق نمیشوند مقدار زمانی را که معین کرده اند مطالعه کنند. برای افزایش ساعت مطالعه تنبلی را کنار بگذارید و در اولین فرصت سراغ درس بروید و اولویت خود را انجام برنامه درسی و کامل کردن آن قرار دهید .

 

منبع: irmohasel